zaterdag 6 februari 2010

Normen en waarden?

Ze worden in een adem genoemd, toch zijn het twee heel verschillende dingen. Bijna elkaars tegenovergestelde. Normen zijn plaatsgebonden, en veranderen met de tijd. Elke cultuur heeft zijn eigen normen zeg omgangsvormen. Het geeft aan wat gebruikelijk is en niet. Dus normen zijn een gemeenschappelijk gebeuren. Het is afgekeken en aangeleerd goed, om een socio-culturele samenhang te vergroten. Tenminste, dat is de bedoeling. Om beter aan elkaars verwachtingen te voldoen. Met al die integratie weet ik niet of het nog zo’n voordeel is… Waarden daarentegen zijn persoonsspecifiek. Het zijn die gedachtes die alles kwalificeren op hun emotionele impact. Dus de mate van belangrijkheid. Waarden kun je en zou je logischerwijs niet moeten leren. Die ontstaan in jezelf. Je kunt een kind niet leren om van zijn cavia te houden. Of een boek te laten lezen met plezier. Waarden daar zoeken we ons leven lang naar, en telkens schaven we ze bij. Wie weet wat hij wil, en wat hij goed en niet goed vindt, wat kan en niet kan, die leeft prettiger. Je hebt ze op een rij en beslissen gaat gemakkelijk. Waarden maken dat we ons leven met meer zekerheid leven. Met overtuiging. Het is als een gitaar die goed is afgestemd, voordat je erop gaat spelen. Normen niet, die zijn nep en irritant. Heb jij het nog in de gaten als de caissière jou een prettig weekeinde toewenst? Vast, maar voel je jezelf dan ook een beetje opgelaten en vereerd? Normen zitten ons tegenwoordig in de weg, en het wordt tijd daar iets aan te doen. Hoe vaak hoor je mensen niet klagen dat buitenlanders zich niet aanpassen? Wat er eigenlijk aan de hand is, is dat zij zich verbazen dat die buitenlanders onze normen niet 1,2,3 overnemen. Maar om dat te verwachten, is hetzelfde als vragen aan bijvoorbeeld een Turk of Marokkaan om van zijn leven een muppet show te maken. Speel maar een ander! Natuurlijk kan dat niet en is dát verwachten volslagen idioot. Te denken dat jouw normen beter zijn dan die van een ander. Zo zie je, die normen botsen nogal. Normen ontstaan in kleine gemeenschappen, en zijn daarin ook echt handig. Het draagt de functie als algemeen fatsoen. Maar niet op grote schaal. Daar heb je aan de wet genoeg. De rest is gewoon leven met in het ergste geval, acceptatie en verdraagzaamheid. Helaas is dit voor veel mensen nog niet helder. Die roepen liever luidkeels na wat hen vroeger zelf met de paplepel is ingestopt. Dat moeten we dan maar even verdragen…..

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Kritisch = analytisch